Kontekst i wyzwanie
Centrum Nauki Kopernik to jedna z największych instytucji popularyzujących naukę w Polsce. Od lat skutecznie angażuje dzieci i dorosłych – ale nastolatki pozostawały najtrudniejszą do dotarcia grupą. Młodzież ma naukę na co dzień w szkole, więc co miałoby sprawić, że przyjdzie tu dobrowolnie?
Zamiast opierać się na założeniach, Dział Badań nad Kompetencjami Przyszłości CNK postawił pytanie: co młodzi ludzie naprawdę myślą o nauce i naukowcach? I zaproszono nas – hearts&heads – do znalezienia odpowiedzi.
![[HSHS] - case kolaz](https://hshs.pl/wp-content/uploads/2026/03/HSHS-case-kolaz-600x360.jpg "[HSHS] - case kolaz")
Najpierw odbiorca, potem rozwiązanie
Wiele organizacji wpada w pułapkę projektowania ?dla odbiorców, bez odbiorców?. Gdy instytucja tej skali chce trafić do konkretnej grupy, intuicja i doświadczenie to za mało – potrzebne są realne dane jakościowe.
Zaproponowaliśmy serię warsztatów wydobywczych opartych na metodach Design Thinking: projektując każde ćwiczenie tak, by ominąć odpowiedzi poprawne i dotrzeć do autentycznych przekonań, emocji i potrzeb uczestników.
Przebieg badania
Trzy warsztaty odbyły się w Centrum Nauki Kopernik. Uczestnicy przyjechali z Warszawy, Płocka, Zgierza, Konina i Opola – co zapewniło zróżnicowanie perspektyw między metropolią a mniejszymi ośrodkami.
Zastosowaliśmy cztery techniki badawcze:
- Kolaż skojarzeniowy ? grupy tworzyły kolaże na hasło “Działalność naukowa”. Materiał wizualny ujawnił skojarzenia, których uczestnicy nie wyraziliby wprost w ankiecie.
- Mini focus group – moderowana dyskusja wokół stereotypu naukowca, roli kobiet w nauce i granic między naukami ścisłymi a humanistycznymi.
- Opowieści o doświadczeniach – uczestnicy opisywali ostatnie sytuacje, w których spotkali się z nauką: od konkursów szkolnych, przez zoo, po muzea. Metoda narracyjna odsłoniła, jak szeroko lub wąsko rozumieją pojęcie nauki.
- Projekt marzeń – jak wyglądałoby idealne spotkanie z nauką? Safari z naukowcem, warsztaty o kosmosie, escape room oparty na fizyce. Brak ograniczeń ujawnił realne aspiracje.
Kluczowe insighty
Wyniki zaskoczyły nawet doświadczony zespół CNK. Trzy wnioski były szczególnie istotne dla dalszego projektowania programów:
-
Stereotyp naukowca wciąż żywy - ale jest gotowość na zmianę
- Młodzież spontanicznie opisuje naukowca jako starszego mężczyznę w fartuchu. Jednocześnie deklaruje otwartość na inne obrazy nauki - jeśli zostaną im pokazane.
-
Chcą współtworzyć, nie tylko słuchać
- Pasywna edukacja nie angażuje. Młodzi chcą wchodzić w naukę - doświadczać jej, eksperymentować, mieć realny wpływ na przebieg wydarzeń, w których uczestniczą.
-
Potrzeba bycia zauważonym i docenionym
- Szczególnie uczestnicy z mniejszych miejscowości podkreślali, że ich pomysły rzadko mają realne znaczenie. Poczucie sprawczości okazało się silnym motywatorem zaangażowania.
Od insightów do działań
Warsztaty badawcze to dopiero połowa pracy. Wspólnie z zespołem CNK przeprowadziliśmy sesje kreatywne, podczas których cytaty i obserwacje z badania stały się punktem wyjścia do projektowania nowych formatów programowych.
Rezultaty współpracy:
- Koncepcje nowych wydarzeń i programów skrojonych pod potrzeby i język młodzieży
- Wytyczne komunikacyjne uwzględniające specyfikę odbiorców z mniejszych miast
- Angażowanie lokalnych społeczności – nie tylko samych nastolatków
- Narzędzia do dalszego testowania i iterowania programów z udziałem młodych
Autentyczne cytaty uczestników okazały się skuteczniejszym narzędziem zmiany wewnętrznej niż jakiekolwiek dane statystyczne ? bo nadały abstrakcyjnym potrzebom ludzki wymiar.
Dlaczego my?
Pracujemy na styku Design Thinking i badań jakościowych. Nie dostarczamy raportów do szuflady – projektujemy procesy, które uruchamiają realną zmianę w organizacji.
Jeśli Twoja firma planuje nowy produkt, usługę lub program edukacyjny i chcesz mieć pewność, że trafi w prawdziwe potrzeby odbiorców – zaczynamy od nich, nie od założeń.
Chcesz zaprojektować coś, co naprawdę działa dla Twoich odbiorców?
Pomagamy dużym organizacjom zrozumieć ich odbiorców i projektować rozwiązania oparte na realnych insightach – nie domysłach.